Po co grzać? - Pszczoły

 Statystyki
Przejdź do treści

Menu główne:

Akcja "Podgrzewanie 2021"
Po co grzać?     kontakt do mnie email  lub 601 295005
Po co grzejemy?
W jakich sytuacjach warto podgrzewać i jak?
1. historycznie - kłąb ułożony obok pokarmu, są już przy powałce, są mrozy i nie przejdą jak nic na pokarm który jest obok - dawniej podgrzewano cegłę i kładziono na ramkach na których był pokarm aby skłonić je do przejścia nie  w górę a w bok. Metoda stara, znana i skuteczna. Jeśli ma być użyta grzałka to zależy od jej mocy i rodzaju:
- pionowo przy pokarmie, na skraju - moc 10 W może być za mała, moc 16-20 W w większości wystarcza ale przy temperaturach zewnętrznych poniżej 10 st C potrzeba 20- 30 W,
- poziomo na górze ramek - zwykle od 10-do 20 W wystarcza ale wymaga ocieplenie od góry gniazda i te moce raczej tylko zapewniają odpowiednią  temperaturę wody,
- poziomo ale na dennicy - 20 - 40 W - a nawet 60 W - zależy od typu ula i materiału z jakiego jest zrobiony - może przyspieszyć czerwienie matki  - nie zawsze wskazane np początek stycznia, w lutym, zależy od pogody,
2. podgrzewanie pokarmu gdy zaszła konieczność awaryjnego dokarmiania tak aby jego temperatura nie spadła ponizej ok 12 st C - tu można dać boczną grzałkę nawet bez stabilizacji o mocy ok 15-20 W ,
3. wsparcie słabych rodzin - rodzinki na dwóch trzech ramkach zwykle podgrzewane przeżywają zimę i dochodzą do 20 ramek w maju a w czerwcu do 35 ramek - grzeje się je jesienią do morozów i włącza się ogrzewanie w lutym,
4. przyspieszenie i zwiększenie obszaru czerwienia - od 20 W w górę, optymalnie na dennicy jeśli grzałka 30-40 W a nawet 60 W, włączać dopiero jak termometr w gniazdach wskazuje około 30 st C /czasami nawet przy około 23 st C - zależy od prognozy pogody/, konieczne podanie podkarmiaczki z wodą - i wtedy jeśli grzałki ok 20 W to powinna być grzana przede wszystkim woda czyli mogą być grzałki pionowe,
5. zmniejszenie zużycia pokarmu, zmniejszenie osypu zimowego - wiele kombinacji czyli może być grzałka na dennicy, między korpusami na płask, z boku ale uwaga na gradienty i możliwość miejscowego przegrzania zwłaszcza przy pionowym ustawieniu grzałek,
6. wczesny wychów trutni - jw
7. przyspieszenie wylotów porannych /lotów/ i wieczorne przedłużenie - zwykle o około 1/2 - 3/4 godziny w stosunku do niepodgrzewanych,
8. przedłużenie czerwienia jesiennego - konieczne wykonywanie odymiana które można przeprowadzać nawet przy ujemnych temperaturach zewnętrznych aby w gnieździe było powyżej 20 st C
9. produkcja ziołomiodów - znaczne wydłużenie sezonu - nawet o dwa miesiące,
10. ochrona przed rabunkami ze  strony os - bardzo skuteczne,
11. walka z warrozą - jw bo? Bo można a nawet trzeba odymiać przy temperaturach zewnętrznych poniżej zera - liczy się temperatura w ulu a nie na zewnątrz.
Do niedawna systemy podgrzewania produkowała Spółdzielnie Inwalidów START - niestety zakończyła swoją działalność - część systemów po zakończeniu produkcji jest jeszcze dostępna pod telefonem 535 582 433.
Najnowsza metoda grzania czyli samoregulujące kable grzewcze
Zimą 2018/19 przeprowadziłem próby wykorzytania samoregulujących się kabli grzewczych do podgrzewania uli. Zbudowałem na balkonie stanowisko - ul, ramki, kilka termometrów, baniaki z wodą symulujące ramki z pokarmem /podobna pojemność cieplna/ i ...
Jakie miałem dane początkowe?
  1. Moc grzania nie mniej niż 20 W na ul i nie więcej niż około 40 W - zwiększyłem później do 60 W.
  2. Świadomość bardzo dużych gradientów temperatury w ulach - jedna ramka to różnica temperatury około 7 st c ale na samej ramce mogą byc gradienty kilkunastostopniowe,
  3. nawet latem gdy jest temperatura na zewnątrz około 20 st C pszczoły muszą podgrzewać ul o 14 st C a więc nie ma potrzeby całkowitego wyłączania grzania pod warunkiem odpowiedniego - w tym przypadku samocznnego - zmniejszenia mocy grzania,
  4. ramki jasne zachowują się i termicznie i mechanicznie znacznie gorzej niz ramki ciemne - przy podgrzewaniu bocznym nawet przy grzałce o mocy ok 20 W potrafią sie ramki jasne zniekształcić,
  5. zabiegi przeciw warrozie zależą od tego czy kłąb został zawiązany a nie od tego jaka jest temperatura na zewnątrz ula,
  6. termometr w ulu jest podstawą oceny stanu rodziny i daję 90% pewności prawidłowej oceny sytuacji w rodzinie,
  7. większe moce niż 40 W mogą być stosowane jedynie na dennicy lub na powałce - wynika to z powyższych uwag i spostrzeżeń - już przy mocy 10-16 W podawanej z boku ramka jasna może spłynać w dół,
  8. moc chwilowa wydzielana przez pszczoły dochodzi do około 150 W a nie wykluczam większych wartości i może być wydzielona w razie potrzeby już w 7-10 minut od chwili pobudzenia,
  9. nie ruchy skrzydełek czy mięśni pszczół wytwarzają temperaturę tylko przemiana chemiczna zachodząca  w korpusie pszczoły - jest to moja teoria  - nie znalazłem w literaturze sensownego wyjaśnienia mechanizmu grzania ponieważ te teorie które są nie zgadzają się ze zdjęciami w podczerwieni,
  10. oprócz podgrzewania konieczne jest dostarczanie wody pszczołom i to dużo bo do 3-5 l tygodniowo, oraz należy kontrolować zapasy pyłku w podgrzewanych ulach i w razie potrzeby trzeba je uzupełniać - braki mogą się pojawić około 3 - 5 tygodni po włączeniu wczesną wiosną podgrzewania - to zależy od zapasów z jesieni, cdn.

Uwagi wprowadzające   Warto i tu zajrzeć Adresy i kontakty kilku z wielu firm oferujących grzałki    
      Kable grzewcze /przewody/   samoregulujące  
Emultimex      
     Przewody ESR    
Zamawiać  można zarówno przez emaila - biuro@emultimex.pl jak i telefon 84 535 9000 przewody typu albo ESR 40W/m, 30W/m albo 20 W/m w takich odcinkach jak nam potrzeba wraz z podłączonym przewodem np o długości z wtyczką aby włączyć do sieci.
          Oferują także do własnego montażu i ceny z metra to około 30-40 zł/m ale dochodzą do tego koszty przewodu połączeniowego do sieci  /od 10 do 30  zł/  i łączy oraz koszulek termokurczliwych /20-40 zł/ i wtedy jak samemu się montuje to można się zmieścić w kwocie 70 -90 zł na jeden ul lub można zamówić z przewodami po 3 m zamontowane i  zakończone i wtedy kosztuje 128-131 zł plus koszty wysyłki  ale może się okazać, że zrobią taniej.         
          Radzę do wielkopolskich i warszawskich zwykłych zamówić albo przewody typu 30W/m lub nawet 40 W/m i o długości między 1,5 a 2,0 m co da moc dysponowaną od 45 do 60 W a do Dadantów  do 60 watów łącznej mocy. Z doświadczenia wiem, że przewód o długości ok 1,5 - 2 m bardzo ładnie układa się dennicy ula wielkopolskiego co widać na zdjęciu ubok.
Lepiej - dla tej samej zakładanej mocy - wybrać wersję z dłuższym przewodem ponieważ wtedy-  po pierwsze jest większa powierzchnia oddawania ciepła a po drugie temperatura powierzchni kabla nie przekracza około 54 st C /moje testy/ co jest jeszcze dla pszczół przechodzących przez kabel temperaturą bezpieczną - powinna przy kontakcie z gorącym kablem spadać warroza dla której te temperatura jest zabójcza.
Czy spada?
A nie zauważyłem ale to nie oznacza, ze nie spada bo moje możliwości obserwacji są ograniczone.
          Czy warto samemu montować?
A to już zależy jak kto ma smykałkę - zawsze to o około 30-40 zł na grzałce mniej ale jest przy tym trochę zachodu i trzeba mieć doświadczenie z elektryką.      
W temperaturze ok 30 st C kable:
  • ESR 12 wydzielają około 6-8 W mocy
  • kable ESR 20 około 10 W
  • kable ESR 30 około 15 W
  • a kable ESR 40 około 22 W
przy temperaturze zewnętrznej około plus 10 st C
  • kolejno kable wydzielają ESR 12 - 10W,
  • ESR 20 - 20W,
  • ESR 30 - 30W
  • ESR 40 - 38 W
przy temperaturze zewnętrznej około minus 10 st C
  • kolejno kable wydzielają ESR 12 - 16W - jest to minimalna moc wystarczająca jeszcze dla podgrzewania samej podkarmiaczki tak aby temperatura wody nie spadła poniżej ok 10-12 st C,
  • ESR 20 - 26W,
  • ESR 30 - 40W
  • ESR 40 - 55 W
 Oferowane  przez nich przewody 60W/m wydzielają zbyt dużą moc przy około 30 st C. Lepiej wybrać wersję z kablem 40W/m i zamówić 1,5 m.    
Firma Eltom  Devi       
      Nie dołączają wykresów w funkcji  temperatury - ceny dla takich samych kabli mają różne bo starają się sprzedawać po kilkadziesiąt metrów.    
Kable grzewcze  firma Elektra       
Małe moce z metra – aby uzyskać 40 W to trzeba 2 m co też jest plusem bo jest większa powierzchnia oddawania ciepła.
W każdym ulu musi być termometr a mam czasami dwa.    
--------------------------------------
  Na kolejnych filmach efekty podgrzewania bardzo słabej rodziny od jesieni 2019 do wiosny 2020 z dwumiesięczną przerwą w zimę.   
Kolejno dwa filmy  - z końca października i z początku listopada 2019 roku - różnica w czasie to około 7 dni ale jaka różnica w ulu...
Stan słabej rodziny w dniu 3 listopada 2019 roku - rodzina jest od miesiąca podgrzewana lecz została wyrabowana a ma dużo czerwiu.
          
          Praktyczne efekty podgrzewania - 13 lutego  i 13 marca 2020 roku
– jak wyliczać potrzebną moc grzania 13 lutego 13 st. C,
0:22 ul niepodgrzewany słabe loty,
0:44 słabizna,
1:12 błyskawiczne podniesienie temperatury,
1:50 przegląd słabizny,
:00 wbrew zasadzie Tombachera,
3:55 pół podkarmiaczki wody, bez podgrzewania trzeba by zmniejszyć gniazdo bo słabo obsiadają,
4:33 słabizna miesiąc później czyli 13 marca 2020,
5:34 wybrały 2/3 wody,
6:50 ładny czerw,  
Ten ul we wrześniu 2019 roku obsiadał zaledwie 2 i pół ramki. Włączyłem mu jesienią 2019 roku ogrzewanie - w listopadzie zajmował już cztery ramki.
Na wcześniejszym filmie SJS200213 [ https://youtu.be/HM78hgl_t4I ] pokazany jest stan rodziny 13 lutego i 13 marca 2020 roku.
Natomiast ten film SJS200408 pokazuje stan tej samej bardzo słabej jesienią rodziny ale w dniu 8 kwietnia 2020 roku. W ulu są cztery ramki czerwiu co po wylęgnięciu da do 12 ramek obsiadanych a więc trzeba już powiększać gniazdo.
Słaba rodzina po podgrzewaniu - widoczny wzrost siły rodziny... w kolejnych filmach nakręcanych co kilka tygodni - tej samej rodziny - widać efekty podgrzewania:
- wrzesień 2019 roku - ledwie 2 i 1/2 ramki obsiadane,
- listopad 2019 roku  - dodałem jako czwartą ramkę z pokarmem
- 13 lutego  - matka czerwi dość ostrożnie - 4 ramki,
- 13 marca - pełne czerwienie od ściany do podkarmiaczki,
- 20 kwietnia - powiększanie gniazda - 8 ramek plus woda - piękny czerw - noszą nakrop
Stan rodziny na 1 maja 2020 roku.
Rodzina która na jesieni obsiadała trochę więcej jak dwie ramki po podgrzewaniu na 1 maja obsiada ok 23 ramek.
Grzałka 60 W samoregulująca.
Ul dostał półnadstawkę i weszła tam matka z czerwieniem.
Wybrały 3 l wody w niecały tydzień.
Piękny czerw - trzeba dodać pełen korpus. Dodaje w dolny korpus dwie ramki. Podkarmiaczkę daję do korpusu dodanego do góry. likwidacja nastroju rojowego. Dodanie przegrody. Rodzina ma w ulu  - korpus dolny 10 ramek, 5 ramek przeliczeniowych w półkorpusie, plus 8 ramek w dodanym korpusie czyli łącznie  23 ramki.
Znakowanie pineskami ramek z węzą.
Jak kłaść przegrodę?

1 czerwca 2020 roku
Ul po lewej - ten wyższy był niepodgrzewany -  we wrześniu 2019 roku obsiadał około 22 ramek - ul po prawej w tym samym czasie obsiadał ledwie 2 i pół ramki lecz włączyłem mu ogrzewanie - różnicę widać. Podgrzewany obsiada 35 ramek.
Jak przygotowałem ule do podgrzewania w 2021 roku?
Za kilka dni przygotuję cz. 2 filmu w którym omówię co sprawdzić przed podjęciem decyzji o dacie włączenia podgrzewania i ... ruszamy z podgrzewaniem!
Liczniki
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego